PHỤC CHẾ ẢNH THỜ: NGƯỜI THỢ TỰ TIN, NHƯNG KHÔNG PHẢI AI CŨNG HIỂU

Làm nghề từ năm 1987, tôi đã vẽ truyền thần, chỉnh sửa và phục chế không biết bao nhiêu bức ảnh. Những tác phẩm ấy đã theo người ta đi khắp nơi, có những bức đã trở thành hình ảnh thờ phụng của một người cha, người mẹ, một người thân yêu đã khuất. Nhiều đến mức chẳng thể kể hết.

Bởi vậy, phục chế ảnh thờ tôi tự tin vào tay nghề của mình.

Sự tự tin ấy không đến từ những lời quảng cáo, mà đến từ những năm tháng làm nghề, từ kinh nghiệm tích lũy qua từng bức ảnh, từng khuôn mặt, từng yêu cầu khác nhau của khách hàng.

Với những công việc cần sự cảm nhận và đánh giá bằng chuyên môn như phục chế ảnh cũ, tôi vẫn có một cách làm riêng: khách hàng cứ gửi ảnh, cứ trao đổi điều mình mong muốn. Tôi làm bằng tất cả khả năng của mình. Ưng thì nhận, chưa ưng thì thôi. Tôi không đặt nặng chuyện tiền đặt cọc.

Tôi nghĩ, người thợ có tay nghề thì nên tự tin vào sản phẩm mình làm ra. Khách hàng cũng cần có cơ hội nhìn thấy kết quả để biết công sức của người thợ có đáp ứng được mong muốn của mình hay không.

Không phải ai cũng hiểu vào tính chất của việc phục chế ảnh thờ.

Nhưng làm lâu rồi, tôi cũng hiểu một điều: không phải ai cũng hiểu được tính chất của công việc phục chế ảnh.

Ảnh cũ có thể đã mờ, rách, mất nét, thậm chí chỉ còn lại những chi tiết rất ít ỏi. Người thợ phải dựa vào phần hình ảnh còn lại, kinh nghiệm nghề nghiệp và sự cảm nhận để khôi phục những gì có thể. Có những việc làm được đến mức này, nhưng không thể tùy ý biến một bức ảnh cũ thành một hình ảnh hoàn toàn khác rồi gọi đó là phục chế.

Đặc biệt, ảnh thờ không giống một bức ảnh thông thường. Người đặt làm thường gửi gắm trong đó tình cảm với người đã khuất. Họ mong muốn người thân của mình hiện lên thật đẹp, thật gần gũi, thật giống với ký ức mà họ gìn giữ.

Tôi hiểu điều ấy. Chính vì hiểu nên tôi mới muốn làm cho tốt.

Tuy nhiên, có những lúc người thợ đã giải thích, đã cố gắng làm rõ những điều có thể và không thể thực hiện, nhưng khách hàng vẫn giữ nguyên suy nghĩ của mình. Có người chưa hiểu hết bản chất công việc, nên khó chấp nhận kết quả. Cũng có người ban đầu rất nhiệt tình, nhưng khi chưa phải bỏ ra khoản tiền nào thì việc dừng lại trở nên quá dễ dàng.

Đây là một thực tế mà người làm nghề như tôi phải đối diện.

Tôi không trách tất cả khách hàng. Mỗi người có một hoàn cảnh, một cách suy nghĩ và một mong muốn riêng. Người thợ cũng phải biết lắng nghe, giải thích và nhìn lại chính công việc của mình.

Nhưng tôi cũng mong mọi người hiểu rằng: không thu tiền đặt cọc không có nghĩa là người thợ không bỏ ra chi phí, công sức và thời gian.

Góc khuất đằng sau những bức ảnh phục chế.

Đằng sau một bức ảnh phục chế là những giờ làm việc, là kinh nghiệm của nhiều năm, là sự tập trung để giữ lại những nét riêng của một con người. Khi công việc đã bắt đầu, người thợ đã thực sự bỏ công sức vào đó, dù khách hàng có tiếp tục hay không.

Khách hàng không lấy sản phẩm, người thợ chịu phần thiệt về thời gian, công sức và chi phí đã bỏ ra. Điều ấy không phải để kể công, mà là sự thật của nghề.

Tôi vẫn muốn giữ về cách làm phục chế ảnh thờ của mình.

Tôi vẫn muốn giữ cách làm việc của mình: tự tin vào tay nghề, tôn trọng khách hàng và không muốn biến việc tưởng nhớ người thân thành một cuộc mua bán nặng nề vì tiền bạc.

Chỉ mong rằng, trước khi quyết định tiếp tục hay dừng lại, hai bên có thể dành cho nhau một chút thấu hiểu. Người thợ cần hiểu mong muốn của khách hàng; khách hàng cũng nên hiểu những giới hạn thực tế và công sức của người thợ.

Bởi sau cùng, điều tôi muốn làm không chỉ là phục chế một bức ảnh cho đẹp hơn.

Tôi muốn góp phần gìn giữ một gương mặt thân thương, để người còn sống có thể nhìn vào đó mà nhớ về người đã khuất bằng tình cảm trọn vẹn nhất có thể.

Tôi tự tin vào nghề của mình. Nhưng tôi cũng hiểu rằng, tay nghề có thể tạo ra một tác phẩm, còn sự thấu hiểu mới giúp người thợ và khách hàng đồng hành được với nhau đến cuối công việc.